الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

261

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

اعجاز قرآن بگويد كه اين حروف را با نيم ديگر حروف الفبا برگيريد و با تركيب آن ، الفاظى چون قرآن بياوريد و به رويارويى با قرآن برخيزيد . زركشى اين سخن را از قاضى ابوبكر نقل كرده ، مىگويد : « اين حروف چند گونه آمده است : " كاف و نون " فقط يك بار آمده ؛ " عين ، ياء ، هاء و قاف " دو بار ؛ " صاد " سه بار ؛ " طاء " چهار بار ؛ " سين " پنج بار ؛ " راء " شش بار ؛ " حاء " هفت بار ؛ " الف و لام " سيزده بار و " ميم " هفده بار آمده است . » امام بدر الدين زركشى گويد : « اين حروف چهارده گانه در جملهء " نصّ حكيم قاطع له سرّ " « 1 » گرد آمده است . » هم‌چنين اين حروف در جملهء « صراط علىٍّ حقٌّ نُمسِكه » « 2 » جمع مىشود . زركشى گويد : در سوره‌هايى كه با يك حرف آغاز شده است ، نيك بنگر ؛ مىبينى كه بيشتر واژگان آن با همين حرف ساخته شده است ؛ مانند قاف در سورهء « ق » كه در بر دارندهء واژه‌هاى " خلق ، قول ( چندين بار ) ، قرب ، تلقّى ، رقيب ، سابق ، قرين ، القاء ، تقدّم ، متّقين ، قلب ، قرن ، تنقيب ، قتل ، تشقّق الأرض ، بسوق النخل ، رزق ، قوم و . . . " است كه اين ، خود ، نكته‌اى است در پس پردهء اين حروف . راز ديگر اين حروف ، آن است كه [ براى نمونه ] معانى موجود در سورهء « ق » همگى ، با ويژگىهاى حرف قاف - كه همان شدّت و جهر و قلقله و انفتاح است - تناسب دارد . هم‌چنين در سورهء « ص » چند خُصومت مطرح شده است : خصومت كافران با پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ، خصومت دو خصم نزد داوود ، خصومت اهل آتش با يك ديگر ، خصومت در ملأ أعلى بر سر علم و خصومت ابليس . در سورهء قلم نيز آيات به حرف نون ختم مىشود و در بر دارندهء واژه‌هاى فراوانى است كه داراى حرف نون هستند . در سوره‌هايى هم كه با دو حرف يا بيشتر آغاز شده است ، رابطه بين واژگان آن سوره و حروف مقطعه وجود دارد .

--> ( 1 ) . « نص حكيمانه و قاطعى كه رازى در بر دارد . » ( 2 ) . « راه على بر حق است ؛ به آن چنگ مىزنيم . »